Nếu ai đã từng tới thăm Hàn Quốc - xứ sở của sản phẩm kim chi nổi tiếng và tới thăm các trung tâm thương mại, chợ, cửa hàng nơi đây thì sẽ ...
Nếu ai đã từng tới thăm Hàn Quốc - xứ sở của sản phẩm kim chi nổi tiếng và tới thăm các trung tâm thương mại, chợ, cửa hàng nơi đây thì sẽ thấy rõ thị trường Hàn Quốc được chi phối mạnh bởi các sản phẩm “made in Korea”.
“Người Hàn Quốc dùng hàng Hàn Quốc” đã trở thành khái niệm quen thuộc, đi vào tiềm thức của mỗi người dân xứ Hàn. TS Nguyễn Minh Tuấn - Phó Viện trưởng Viện Phát triển Doanh nghiệp (Phòng Thương mại & Công nghiệp Việt Nam) kể lại rằng, ấn tượng lớn nhất của ông khi tới mua sắm tại các chợ của Hàn Quốc đó là tinh thần chuộng hàng nội địa của người dân nơi đây. “Để thuyết phục khách mua hàng, một người bán hàng ở Seoul đã giải thích rất kỹ sản phẩm và các tính năng của sản phẩm đó cho tôi, sau đó ông ta chốt lại một câu “đây là sản phẩm made in Korea” - ông Tuấn nhớ lại. Có thể thấy từ người bán cho đến người mua đều bày tỏ niềm tự hào về các sản phẩm do chính họ làm ra.
Và niềm tự hào ấy không phải tự dưng mà có vì xét ở chừng mực nào đó thì các sản phẩm sản xuất tại Hàn Quốc đã tạo được uy tín với người tiêu dùng nhờ chất lượng tốt, kiểu dáng thời trang và mức giá phù hợp. Ở đây, chúng ta cũng cần phải thấy rõ vai trò quan trọng của công tác tuyên truyền nhằm khích lệ lòng tự hào dân tộc trong mỗi người dân Hàn Quốc.
Bên cạnh đó, Chính phủ Hàn Quốc còn ban hành những chính sách nhằm tăng cường bảo vệ người tiêu dùng trước những quảng cáo gian dối hoặc quá đề cao sản phẩm, đồng thời đặt ra “Hệ thống giá trị an toàn sản phẩm tự nguyện”. Theo đó, người sản xuất phải cung cấp tài liệu chứng minh sản phẩm đạt các tiêu chuẩn an toàn cho người tiêu dùng. Chỉ khi Chính phủ xác nhận sự trung thực của quá trình “phúc trình an toàn sản phẩm tự nguyện”, nhà sản xuất mới được dán nhãn an toàn lên sản phẩm. Ngược lại, nếu không có “phúc trình an toàn sản phẩm”, Chính phủ sẽ buộc người sản xuất thu hồi sản phẩm và công bố thông tin về sản phẩm đó lên một trang web để người tiêu dùng nắm được thông tin về chất lượng, dấu hiệu an toàn của sản phẩm và các qui định quảng cáo.
Sự chặt chẽ trong quản lý của Chính phủ Hàn Quốc đã khiến những nhà sản xuất gian dối khó
lòng lọt “lưới” kiểm soát, cũng nhờ thế mà người dân tin tưởng hơn vào hệ thống luật pháp bảo vệ của Nhà nước.
Từ ví dụ kể trên có thể khẳng định phát triển thị trường nội địa là một bài toán tổng hoà - một hàm số với rất nhiều thông số trong đó các yếu tố văn hóa, hành vi tiêu dùng và giáo dục hành vi tiêu dùng, chất lượng, kiểu dáng, giá cả… đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong phát triển thị trường nội địa.
Việt Nam có dân số 86 triệu người, trong đó dân số trẻ ở độ tuổi dưới 30 tuổi chiếm trên 50% và tỷ lệ những người trong độ tuổi lao động có mức chi tiêu nhiều nhất chiếm 70%. Với cơ cấu dân số trẻ như vậy nên Việt Nam được biết đến là một trong những quốc gia hấp dẫn nhất thế giới xét về chỉ số phát triển bán lẻ. Rất nhiều nhà phân phối và bán lẻ nước ngoài đã có mặt tại Việt Nam như: Metro, Casino (Big C), Parkson… một số nhà bán lẻ khác cũng đang thể hiện sự quan tâm tới thị trường Việt Nam: Wal-mart, Carefour, Tesco, DairyFarm… Điều này càng chứng tỏ tiềm năng rất lớn của thị trường trong nước.
Song đáng tiếc là phần lớn nhà sản xuất và phân phối, bán lẻ nước ta vẫn chưa khai thác tốt sức mua trong nước. Báo cáo thường niên kinh tế Việt Nam năm 2010 của Trung tâm Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách (VEPR, Đại học Quốc gia- ĐHQG Hà Nội) chỉ ra rằng, nhu cầu của người dân trong nước đối với hàng sản xuất nội địa tăng thấp hơn nhiều so với xuất khẩu. Có nghĩa là việc khuyến khích người Việt Nam dùng hàng Việt Nam hiện nay chưa có chiều sâu cần thiết.
Nếu chỉ dừng lại ở hoạt động tuyên truyền thì cuộc vận động sẽ không thể thành công. Chính phủ cần có một chương trình toàn diện bao gồm: bảo vệ người tiêu dùng, nhãn mác và quản lý chất lượng, bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ. Hãy thử xem cách bảo vệ người tiêu dùng ở Hàn Quốc để thấy rằng khâu kiểm soát chất lượng sản phẩm vẫn đang là khâu yếu cơ bản của nước ta.
Hiển nhiên, nếu không cải thiện được chất lượng hàng hóa nội địa thì sẽ không thể gây dựng được lòng tin ở người tiêu dùng, không thể thúc đẩy sức tiêu thụ hàng nội địa, không thể tạo thêm nhiều công ăn việc làm và cơ hội mở rộng đầu tư cho đất nước.
